Je twintiger- en dertigerjaren kunnen de richting van je professionele leven bepalen. In deze jaren neem je vaak belangrijke beslissingen over je opleiding, je eerste baan, carrièrewisselingen, financiële doelen, professionele relaties en ambities voor de lange termijn.
Carrièreontwikkeling verloopt echter zelden volgens een perfect recht pad. Je kunt de verkeerde baan aannemen, een carrière kiezen op basis van de verwachtingen van anderen, in een functie blijven hangen die weinig groeimogelijkheden biedt, of jarenlang vaardigheden ontwikkelen die niet aansluiten bij de richting waarin je branche zich ontwikkelt. Fouten maken hoort bij het opbouwen van een carrière. Het probleem ontstaat wanneer vermijdbare fouten een terugkerend patroon worden. Inzicht in veelvoorkomende fouten bij loopbaanplanning kan je helpen om bewuster beslissingen te nemen, zonder de druk te voelen dat je je hele toekomst al uitgestippeld moet hebben. Of je nu begin twintig bent en aan je carrière begint, of in de dertig en nadenkt over je volgende professionele stap, leren hoe je kansen kunt beoordelen, relevante vaardigheden kunt ontwikkelen en kunt plannen voor groei op de lange termijn, kan je in een veel sterkere positie plaatsen. Loopbaanplanning betekent niet dat je een star plan voor 30 jaar opstelt en dat koste wat kost volgt. Het betekent daarentegen het volgende: Je doelen zullen waarschijnlijk veranderen. Dat is volkomen normaal. Een goed carrièreplan moet flexibel genoeg zijn om rekening te houden met veranderende interesses, technologie, sectoren, persoonlijke omstandigheden en kansen. Salaris is belangrijk. Het beïnvloedt je financiële zekerheid, je levensstijl en je vermogen om persoonlijke doelen te bereiken. Het kiezen van een beroep puur omdat het goed betaalt, kan echter later problemen opleveren. Een goedbetaalde carrière kan onder andere het volgende inhouden: Vraag jezelf niet alleen af: “Hoeveel verdien je met deze baan?”, maar bekijk het hele plaatje. Evalueer: De ideale carrière is niet per se de best betaalde. Het is er een die een duurzame combinatie biedt van inkomen, groei en voldoening. Ouders, vrienden, leraren en collega’s kunnen sterke meningen hebben over wat een succesvolle carrière inhoudt. Ze kunnen je aanmoedigen om te worden: Hun advies komt wellicht voort uit goede bedoelingen, maar hun definitie van succes hoeft niet per se overeen te komen met die van jou. Voordat je een carrière kiest, stel jezelf dan de volgende vragen: Hoe ziet een succesvol leven er voor mij eigenlijk uit? Je antwoord kan te maken hebben met inkomen, creativiteit, onafhankelijkheid, flexibiliteit, reizen, leiderschap, zinvol werk, of een combinatie van meerdere factoren. Een van de meest schadelijke fouten bij loopbaanplanning is de gedachte dat je precies moet weten wat je de komende 30 jaar gaat doen. Nee, dat doe je niet. Je eerste baan hoeft niet je levenslange beroep te worden. Je interesses kunnen veranderen. Industrieën kunnen veranderen. Nieuwe technologieën kunnen carrières creëren die voorheen niet bestonden. In plaats van elk detail te plannen, kun je je beter richten op je volgende belangrijke stap. Vragen: Welke vaardigheden en ervaringen zouden me over twee of drie jaar waardevoller maken? Dat is vaak een nuttigere vraag dan proberen je hele professionele toekomst te voorspellen. Een comfortabele baan is niet per se een slechte baan. Het is echter zo dat als je jarenlang in dezelfde functie blijft zonder te leren, te verdienen of vooruit te komen, dit uiteindelijk je carrière kan beperken. Let op signalen zoals: Bepaal voordat je vertrekt of je binnen de organisatie nieuwe kansen kunt creëren. Zo niet, dan is het wellicht tijd om de externe arbeidsmarkt te verkennen. Je functietitel is niet je enige troef in je carrière. Je vaardigheden bepalen wat je kunt bijdragen en welke kansen je kunt benutten. Technologie verandert voortdurend de vaardigheden die werkgevers nodig hebben, waardoor continu leren steeds belangrijker wordt. Overweeg de volgende ontwikkeling: Probeer niet alles te leren. Identificeer de vaardigheden die het meest relevant zijn voor de door jou gewenste carrièrerichting en ontwikkel deze doelgericht. Netwerken wordt soms verkeerd begrepen als het vragen aan vreemden om een baan. Effectief netwerken draait om het opbouwen van echte professionele relaties. Je netwerk kan je helpen: Begin met netwerken voordat je een baan nodig hebt. Onderhoud de relaties met voormalige collega’s, klasgenoten, managers, professionals uit de branche en mensen die je ontmoet tijdens professionele evenementen. Een functietitel kan indrukwekkend klinken, maar in werkelijkheid weinig toegevoegde waarde bieden voor je carrière. Twee personen met dezelfde functietitel kunnen bijvoorbeeld totaal verschillende verantwoordelijkheden, salarissen, leermogelijkheden en doorgroeimogelijkheden hebben. Kijk bij het beoordelen van een kans verder dan alleen de functietitel. Vragen: De ervaring die je opdoet, is wellicht belangrijker dan de functietitel op je visitekaartje. Ambitie kan waardevol zijn, vooral aan het begin van je carrière. Maar als je consequent je gezondheid, relaties, slaap en privéleven opoffert voor je werk, kan dat uiteindelijk leiden tot uitputting. Bedenk welk soort levensstijl je wilt. Voor sommige mensen is een veeleisende leidinggevende functie de afweging wellicht waard. Voor anderen zijn thuiswerken, flexibele werktijden of voorspelbare werkuren wellicht belangrijker. Er bestaat geen universeel juist antwoord. De kunst is om de afweging bewust te maken. Een carrièreswitch maken als je in de dertig bent, kan best spannend zijn. Je denkt misschien: Maar van richting veranderen betekent niet per se dat je helemaal opnieuw moet beginnen. Je bestaande vaardigheden kunnen mogelijk worden toegepast in een nieuw vakgebied. Bijvoorbeeld: Een verkoper kan doorgroeien naar een functie in bedrijfsontwikkeling. Een docent kan doorstromen naar bedrijfstrainingen. Een schrijver kan de overstap maken naar contentstrategie. Een projectcoördinator kan doorgroeien tot projectmanager. Bij een carrièreswitch gaat het vaak om het hergebruiken van bestaande ervaringen in plaats van helemaal opnieuw te beginnen. Een andere veelgemaakte fout is het kiezen van een carrière op basis van aannames. Voordat je een carrièrepad kiest, doe eerst onderzoek: Praat met mensen die daadwerkelijk in het vakgebied werkzaam zijn. Functieomschrijvingen kunnen je vertellen wat werkgevers zoeken, maar professionals kunnen je vertellen hoe de baan er in de praktijk echt uitziet. Iemand met wie je op de universiteit hebt gezeten, is misschien al manager. Een andere vriend heeft misschien een huis gekocht. Iemand anders heeft wellicht een succesvol bedrijf opgericht. Dat betekent niet dat je achterloopt. Carrières ontwikkelen zich niet allemaal in hetzelfde tempo. Mensen maken verschillende keuzes, worden geconfronteerd met verschillende omstandigheden en stellen andere prioriteiten. Vergelijk jezelf niet met anderen, maar meet je vooruitgang af aan je eigen doelen. Vragen:Waarom loopbaanplanning belangrijk is in je twintiger- en dertigerjaren
15 veelgemaakte fouten bij loopbaanplanning die je moet vermijden
1. Een carrière kiezen puur op basis van salaris
2. Het volgen van andermans definitie van succes
3. Denken dat je je hele carrière al in je twintiger jaren moet hebben uitgestippeld
4. Blijven hangen in een baan zonder groeimogelijkheden
5. Het negeren van vaardigheidsontwikkeling
Technische vaardigheden
Menselijke vaardigheden
6. Je professionele netwerk verwaarlozen
7. Alleen focussen op functietitels
8. Het negeren van de balans tussen werk en privéleven
9. In een carrière blijven hangen omdat je bang bent om opnieuw te beginnen.
10. Het nalaten van onderzoek naar de branche
11. Je carrière vergelijken met die van je vrienden